کاتى چند درمورد روشهاى صحيح مطالعه

بارها شنيده ايم که دانش آموز يا دانشجويى مى گويد :

(( ديگرحال و حوصله خواندن اين کتاب را ندارم ))يا ((آنقدرازاين کتاب خسته شده ام که قابل گفتن نيست))ويا ((هرچقدرميخوانم مثل اينکه کمتر ياد مى گيريم))ويا ((ده بار خواندم و تکرار کردم ولى بازهم ياد نگرفتم))به راستى مشکل چيست ؟ آيا براى يادگيرى درس واقعا" بايد 10 بار کتاب را خواند ؟ آيا بايد دروس خود را پشت سرهم مرورکرد؟وآيا بايددهها بار درس راتکرارکردتا يادگرفت ؟ مطمئنا" اگر چنين باشد ، مطالعه کارى سخت و طاقت فرسا است . اما واقعيت چيزى ديگر است . واقعيت آن است که اين گروه از فراگيران ، روش صحيح مطالعه را نمى دانند و متاسفانه در مدرسه و دانشگاه هم چيزى راجع به چگونه درس خواندن نمى آموزند . يادگيرى و مطالعه ، رابطه اى تنگاتنگ و مستقيم با يکديگر دارند، تا جايى که مى توان اين دو را لازم و ملزوم يکديگر دانست. براى اينکه ميزان يادگيرى افزايش يابد بايد قبل از هرچيز مطالعه اى فعال و پويا داشت .

شيوه صحيح مطالعه ،چهار مزيت عمده زير را به دنبال دارد:

1- زمان مطالعه را کاهش ميدهد.

2- ميزان يادگيرى را افزايش ميدهد .

3-مدت نگهدارى مطالب در حافظه را طولانى تر مى کند.

4- بخاطر سپارى اطلاعات را آسانتر مى سازد.

براى داشتن مطالعه اى فعال وپويانوشتن نکات مهم درحين خواندن ضرورى است تابراى مرورمطالب،دوباره کتاب رانخوانده ودر زمانى کوتاه ازروى يادداشتهاى خودمطالب رامرور کرد .

يادداشت بردارى ، بخشى مهم و حساس از مطالعه است که بايد به آن توجهى خاص داشت . چون موفقيت شما را تا حدودى زياد تضمين خواهد کرد و مدت زمان لازم براى يادگيرى را کاهش خواهد داد. خواندن بدون يادداشت بردارى يک علت مهم فراموشى است.

شش روش مطالعه :

خواندن بدون نوشتن ،خط کشيدن زيرنکات مهم، حاشيه نويسى  وخلاصه نويسى، کليد بردارى خلاقيت و طرح شبکه اى مغز

1-خواندن بدون نوشتن: روش نادرست مطالعه است . مطالعه فرآيندى فعال و پويا است وبراى نيل به اين هدف بايد از تمام حواس خود براى درک صحيح مطالب استفاده کرد. بايد با چشمان خود مطالب را خواند، بايد در زمان مورد نياز مطالب را بلند بلند ادا کرد و نکات مهم را يادداشت کرد تا هم با مطالب مورد مطالعه درگير شده و حضورى فعال و همه جانبه در يادگيرى داشت و هم در هنگام مورد نياز ، خصوصا" قبل از امتحان ، بتوان از روى نوشته ها مرور کرد و خيلى سريع مطالب مهم را مجددا" به خاطر سپرد .

2- خط کشيدن زير نکات مهم :اين روش شايد نسبت به روش قبلى بهتر است ولى روش کاملى براى مطالعه نيست چرا که در اين روش بعضى از افراد بجاى آنکه تمرکز و توجه بروى يادگيرى و درک مطالب داشته باشند ذهنشان معطوف به خط کشيدن زير نکات مهم مى گردد .حداقل روش صحيح خط کشيدن زير نکات مهم به اين صورت است که ابتدا مطالب را بخوانند و مفهوم را کاملا" درک کنند و سپس زير نکات مهم خط بکشند نه آنکه در کتاب بدنبال نکات مهم بگردند تا زير آن را خط بکشند .

3- حاشيه نويسى :اين روش نسبت بدو روش قبلى بهتر است ولى بازهم روشى کامل براى درک عميق مطالب و خواندن کتب درسى نيست ولى مى تواند براى يادگيرى مطالبى که از اهميتى چندان برخوردار نيستند مورد استفاده قرار گيرد.

4- خلاصه نويسى : در اين روش شما مطالب را ميخوانيد و آنچه را که درک کرده ايد بصورت خلاصه بروى دفترى يادداشت مى کنيد که اين روش براى مطالعه مناسب است و از روشهاى قبلى بهتر مى باشد چرا که در اين روش ابتدا مطالب را درک کرده سپس آنها را يادداشت مى کنيد اما بازهم بهترين روش براى خواندن نيست .

5- کليد بردارى :کليد بردارى روشى بسيار مناسب براى خواندن و نوشتن نکات مهم است . در اين روش شما بعد از درک مطالب ، بصورت کليدى نکات مهم را يادداشت مى کنيد و در واقع کلمه کليدى کوتاهترين، راحتترين ،بهترين وپرمعنى ترين کلمه اى است که با ديدن آن، مفهوم جمله تداعى شده و به خاطر آورده مى شود .

6- خلاقيت و طرح شبکه اى مغز: اين روش بهترين شيوه براى يادگيرى خصوصا" فراگيرى مطالب درسى است .در اين روش شما مطالب را ميخوانيد بعد از درک حقيقى آنها نکات مهم را به زبان خودتان و بصورت کليدى يادداشت مى کنيد و سپس کلمات کليدى را بروى طرح شبکه اى مغز مى نويسد ( در واقع نوشته هاى خود را به بهترين شکل ممکن سازماندهى مى کنيد و نکات اصلى و فرعى را مشخص مى کنيد)تا در دفعات بعد به جاى دوباره خوانى کتاب ، فقط به طرح شبکه اى مراجعه کرده وبا ديدن کلمات کليدى نوشته شده بروى طرح شبکه اى مغز ، آنها را خيلى سريع مرور کنيد . اين روش درصد موفقيت تحصيلى شما را تا حدود بسيار زيادى افزايش ميدهد و درس خواندن را بسيار آسان مى کند. و بازده مطالعه را افزايش ميدهد.

شرايط مطالعه

((بکارگيرى شرايط مطالعه يعنى بهره ورى بيشتر از مطالعه ))

شرايط مطالعه ، مواردى هستند که با دانستن ، بکارگيرى و يا فراهم نمودن آنها ، مى توان مطالعه اى مفيدتر با بازدهى بالاتر داشت و در واقع اين شرايط به شما مى آموزند که قبل از شروع مطالعه چه اصولى را به کار گيريد ، در حين مطالعه چه مواردى را فراهم سازيد و چگونه به اهداف مطالعاتى خود برسيد و با دانستن آنها مى توانيد با آگاهى بيشترى درس خواندن را آغاز کنيد و مطالعه اى فعالتر داشته باشيد :

1- آغاز درست :براى موفقيت در مطالعه ،بايد درست آغازکنيد.

2- برنامه ريزى : يکى از عوامل اصلى موفقيت ، داشتن برنامه منظم است .

3- نظم و ترتيب: اساس هر سازمانى به نظم آن بستگى دارد .

4-حفظ آرامش: آرامش ضمير ناخود آگاه را پويا و فعال ميکند.

5- استفاده صحيح از وقت :بنيامين فرانکلين، ((آيا زندگى را دوست داريد؟ پس وقت را تلف نکنيد زيرا زندگى از وقت تشکيل شده است .))

6- سلامتى و تندرستى: عقل سالم در بدن سالم است .

7- تغذيه مناسب: تغذيه صحيح نقش مهمى در سلامتى دارد.

8- دورى از مشروبات الکلى : مصرف مشروبات الکلى موجب ضعف حافظه مى شود .

9 – ورزش : ورزش کليد عمر طولانى است .

10-خواب کافى: خواب فراگيرى و حافظه را تقويت مى کند.

11 –درک مطلب:آنچه در حافظه بلند مدت باقى مى ماند ، يعنى مطالب است .

چند توصيه مهم که بايدفراگيران علم ازآن مطلع باشند.

1- حداکثر زمانى که افراد مى توانند فکر خود را بروى موضوعى متمرکز کنند بيش از 30 دقيقه نيست ، يعنى بايد سعى شود حدود 30 دقيقه بروى يک مطلب تمرکز نمود و يا مطالعه داشت و حدود 10 الى 15 دقيقه استراحت نمود سپس مجددا" با همين روال شروع به مطالعه کرد.

2- پيش از مطالعه از صرف غذاهاى چرب و سنگين خوددارى کنيد. و چند ساعت پس از صرف غذا مطالعه نمائيد چون پس از صرف غذاى سنگين بيشتر جريان خون متوجه دستگاه گوارش ميشود تا به هضم و جذب غذا کمک کند و لذا خونرسانى به مغز کاهش مى يابد و از قدرت تفکر و تمرکز کاسته ميشود . از مصرف الکل و دارو هم خوددارى فرمائيد همچنين غذاهاى آردى مثل نان و قندى قدرت ادراک و تمرکز را کم مى کند نوشابه هاى گازدارهم همينطور هستند.

3- ذهن آدمى با هوش است اگر يادداشت برداريد خود را راحت از حفظ و بياد سپارى مطالب مى کند و نيز همزمان نمى توانيد هم مطلبى را بنويسيد و هم گوش دهيد . پس در حين مطالعه لطفا" يادداشت بردارى ننمائيد .